Friday, November 21, 2014

CMS là gì? Nó có bà con gì với blog này?

CMS là viết tắt của từ content management system, tạm dịch ra tiếng Việt: hệ thống quản lý nội dung. Càng khó hiểu hơn có phải không nào? Tôi sẽ giải thích bằng ngôn ngữ bình dân để bạn dễ hiểu hơn.

Quản lý nội dung là quản lý cái quái quỉ gì?

Như bạn biết, khi bạn truy cập các website trên Internet này, bạn sẽ đọc được các bài viết, xem được hình ảnh, nghe được một đoạn nhạc, xem được các đoạn phim có độ ngắn dài khác nhau, hoặc có thể chơi những trò chơi nhỏ mini game. Tất cả những thứ gì bạn có thể nghe thấy hoặc xem được trên màn hình khi truy cập Internet bằng một trình duyệt web đều được gọi chung là nội dung. Bây giờ chúng ta sẽ làm cho vấn đề đơn giản hơn bằng cách bạn hình dung là khi bạn vào một trang web đọc một bài viết cụ thể đi, bài viết nói về múa rối nước chẳng hạn. Bạn sẽ thấy bài viết gồm có các thành phần:

1. Nhan đề bài viết: bài viết nào cũng luôn có một nhan đề hết sức cô đọng, phản ánh nội dung chính bài viết sẽ đề cập.
2. Nội dung chính bài viết: đây là phần viết chính của bài, cái cần truyền tải tới bạn đọc, nội dung có thể dài ngắn khác nhau từ mẩu tin vắn về giao thông cho đến những bài viết phức tạp dạng phóng sự nhiều kỳ.
3. Tác giả bài viết: ghi ở chân trang, đây là người viết nên bài viết. Một số bài viết không thấy ghi tác giả bởi vì người vào đọc sẽ mặc định tác giả đó là ai, ví dụ như bạn đọc blog này, khi thấy không ghi tác giả là ai bạn vẫn biết chắc chắn tôi viết.
4. Phần dành cho bạn đọc gửi bình luận (comment): không nhất thiết phải có, nhưng những năm gần đây các bài viết trên mạng thường cho phép người đọc đưa ý kiến lên góp vui.

Ngoài ra, bên dưới/ bên trái/ bên phải của trang web mà bạn đọc bài viết có thể có các bài viết khác có chủ đề tương tự về văn hóa lịch sử người Việt, các chủ đề liên quan hoặc những mẩu quảng cáo, và các chuyên mục bài viết khác nếu trang web bạn đang xem là một tờ báo điện tử trực tuyến.

Như vậy, để quản lý cái mớ bài viết và những nội dung khác (hình ảnh, âm thanh, các đoạn hoạt hình, hiệu ứng đồ họa,… tạm gọi chung đám này là tài liệu multimedia - tài liệu truyền thông đa phương tiện) trên trang web người ta sẽ buộc phải dùng ít nhất một phần mềm ứng dụng web khá phức tạp, phần mềm này sẽ được gọi là CMS. CMS có nhiều mức độ phức tạp khác nhau tùy thuộc vào mỗi website và website đó có mục đích chính là làm gì? Nếu website đó là một kênh giải trí tổng hợp, một tờ báo trực tuyến thì CMS sẽ rất phức tạp bởi nó cho phép sự cộng tác làm việc của nhiều người từ việc đăng bài, đưa lên hình ảnh minh họa, biên tập, xét duyệt, trao đổi nội dung của những người cùng tòa soạn, làm việc với cộng tác viên, đối tác,… CMS để quản lý những shop bán hàng online cũng rất là phức tạp, được đầu tư nhiều và hoàn thiện dần theo thời gian.

Một số CMS sẽ đơn giản hơn như trang web của một công ty nhỏ, CMS chủ yếu tập trung và việc đăng các bài giới thiệu về công ty hoặc blog này của tôi cũng là một CMS với chức năng đơn giản là đăng được bài viết, có cho phép sửa bài viết đã đăng lên để bạn có thể vào xem.

Vậy, cuối cùng ta hiểu CMS là một phần mềm ứng dụng chạy trên nền web dùng để quản lý những nội dung hiển thị trên các website, phần mềm đó cho phép tạo ra bài viết, đưa các tài liệu đa phương tiện lên để minh họa/ bổ sung cho bài viết, cho phép thực hành các công đoạn hậu trường như một tòa soạn báo, một cửa hàng buôn bán.

Làm lại blog từ đầu

Để có được một blog hóa ra không đơn giản. Tôi đã từng bắt đầu viết blog cách đây gần chục năm, thay đổi nền tảng blog rất nhiều, nhưng cho đến nay khi nhìn lại, mình hãy còn là một tay mới chập chững bước vào làng blog.

Nếu vậy bạn sẽ tự hỏi “nếu gần 10 năm mà mọi thứ chỉ mới bắt đầu, vậy phải chăng cuộc chơi cùng blog là một con đường dài chông gai gian khổ và không phải ai cũng theo được?”. Tôi không biết trả lời thế nào câu hỏi này, bất cứ việc gì trên đời, mọi người đều có cách tiếp cận, học hỏi và tiến bộ theo các cách khách nhau, không ai giống ai. Thời gian để bạn thành thạo blog có khi chỉ là nửa năm, trong khi đó tôi cũng chỉ mới như ngày đầu. Do đó, nếu bạn thích thì bạn làm thôi, tôi không có lời khuyên nào.

Tôi sẽ viết gì trên blog này? Thực ra là có thể viết đủ mọi thứ trời đất mà tôi cho rằng tôi muốn viết, tôi có khả năng chém gió và nhận gạch đá từ ai đó ghé ngang qua. Nhưng nếu nó là một mớ hỗn độn viết mọi thứ hầm bà lằng, điều đó chẳng khác nào chọc tức khách ghé thăm. Do vậy, tôi tạm thời chia các thứ tôi viết trên blog này theo các chủ đề sau:

- Tản mạn: mục này khá phong phú đề tài, những gì đọc được trong sách, trên mạng, tai nghe được đâu đó ở quán nhậu, quán cà phê, kể cả những giấc mơ,…

- Công nghệ: thời buổi này mà không biết gì về công nghệ rất dễ biến thành một gã ngốc. Tôi không phải là tay mê công nghệ cho lắm, nhưng cũng phải tìm hiểu một số thứ để có thể sống sót trong thời đại nhìn đâu cũng thấy thiết bị kỹ thuật số này.

- Nuôi dạy con: tôi có một đứa con gái ảo ở những năm đầu đời của cuộc đời học sinh, tôi sẽ viết những bài viết về quan điểm nuôi dạy con trẻ cũng như những mẩu chuyện kiểu “bố và con gái”.

- Mẹo vặt: những thứ tôi thử nghiệm ở nhà và thấy nó hữu ích, chia sẻ lên đây.